KUKULKÁN:
Kukulkán é un importante deus da mitoloxía Maia (medio paxaro e medio serpente). Ten a nariz larga e truncada, e nel se encuentran todos e cada un dos signos de un deus dos elementos. Camina sobre a agua, manexa fachos ardentes e se senta no árbol cruciforme dos catro ventos que con tanta frecuencia aparece nos mitos americanos. Evidentemente é un deus do cultivo e héroe, posto que se lle ve plantando maíz, levando ferramentas e continuando unha viaxe.
Para algúns investigadores o deus provén da cultura tolteca, para outros provén da cultura olmeca. En todo caso a sua orixe é moi anterior aos maias da Península de Yucatán e os Itzáes. A presencia da serpente emplumada como símbolo é omnipresente en toda Mesoamérica.
O Sol ao mediodía parece debuxar as nubes do seu alrededor con formas serpenteantes; de éstas emanan o trono, a luz e a choiva, polo que Kukulkán parecía haber aparecido ante os maias máis como un deus do ceo que como un deus da propia atmosfera, a pesar de que moitas veces as estrelas do Yucatán representan a Kukulkán co aire salindo da sua boca. Kukulcán tamén ten os atributos de un Deus-Trono.
Según as crónicas maias, Kukulkán, o igual que Quetzalcoatl, é o conquistador que chegou a Yucatán polo mar desde o oeste, cara finais do siglo XI, e se converteu no fundador da sua civilización. Da fusión dos dous mitos, Kukulkán aparece como o señor do vento e da choiva porque rixe e goberna a nave que o conduciu a Yucatán e ao pobo que fundou.
QUETZALCOATL:
Quetzalcoatl (deus emplumado) é unha deidad de las culturas de Mesoamérica, deus das mulleres en especial da chichimeca. Polos investigadores os otros deuses son considerados deuses que deron orixen a Quetzalcoatl, como os deuses principales. Quetzalcoatl é o nome que deron os pobos de fala nahúatl ao Ser Supremo. Componse de duas raíces: cóatl, ‘serpente’, e quetzal, ‘ave de plumaxe fermoso’.
Para a cultura dos aztecas (e os outros pobos de fala náhuatl) era irmán de Tezcatlipoca, para a dos toltecas eran rivais. Debido a que consideraban que todo o Universo ten unha natureza dual ou polar, os toltecas crían que o Ser Supremo ten una doble condición. Por un lado, crea o mundo, e por outro o destrúeo. A función destructora de Quetzalcaatl recibiu o nome de Tezcatlipoca. O deus ten varias etapas, primeiro como deidad olmeca, tolteca, maia como Kukulkán e máis tarde no grupo dos deuses aztecas.
Igual que o desus Kukulkán, Quetzalcoatl caracterízase polos diferentes climas entre as rexións. Para os Aztecas, Quetzalcoatl non só era o Señor do Sol, se non o propio Deus-Sol do país.
VIRACOCHA:
Viracocha, tamen chamado o Deus das Varas é o máis destacado entre os deuses do ámbito andino. É posible que a sua gran difusión se debera a que os relixiosos católicos buscaban un nome para explicar aos naturais o concepto de Deus. Viracocha provén da fusión de dous vocablos: vira (graxa) e cocha (contenedor de agua, lago, laguna). Na simboloxía dos antigos andinos, a graxa era unha figura da enerxía e a agua, o elemento capital do ciclo vital do universo.Os cronistas señalan que Tiqsi Viracocha veu de Tiahuanaco e creou uns seres a sua semejanza . Algunhas versións mencionan que el fixo o mundo; que na sua peregrinaxe chegou a Cacha onde o seus habitantes trataron de matarlo: el axeonllouse, levantou as mans ao ceo e fixo baixar do alto un lume que abrasou a comarca. Logo seguiu o sue camiño e chegou o porto de Manta, onde se encontrouse cos seus servidores e se embarcou con eles polo mar. En este tipo de relatos, haicoincidencia de mencionar que Viracocha é o deus supremo do mundo.
Viracocha o mesmo que outras deidades, foi nómada e tiña un compañeiro alado, o paxaro Inti, unha especie de paxaro feiticeiro, conocedor da actualidad e do futuro.
Satisfeito cos humans, o deus proseguiu o seu proxecto, agora poñendo no seu lugar aos seus fillos, o Sol (Inti), a Lúa (Mama Quilla), e as estrelas infinitas, ata cubrir toda a bóveda celestial coas suas luces.
Viracocha logo ascendeu a categoría divina, o mesmo que todos os grandes gobernantes preincas e incas.
Mapa mundi
Vermello: Aztecas Marrón: Italia(Roma) Amarelo: China
Verde: Maias Azul: Grecia Violeta: Mesopotamia
Laranxa: Incas Marrón claro: Exipto
